TALASEMİ HAKKINDA MERAK EDİLENLERİ UZMANINA SORDUK
Ülkemizde sık görülen, kalıtsal olarak anne ve babadan çocuğa geçen ve önlenebilen bir kan hastalığı olan talasemi (Akdeniz anemisi), hasta bireyin ve ailesinin yaşam kalitesini yüksek oranda düşüren önemli bir sağlık sorunudur!
1- Türkiye’de talasemi sıklığı nedir, çok yaygın mıdır?
Türkiye’de talasemi özellikle Akdeniz bölgesinde daha sık görülür.
Her 100 kişiden yaklaşık 2–3’ü taşıyıcıdır. Yani toplumda düşündüğümüzden daha yaygındır.
2- Kaç çeşit talasemi türü vardır?
Talaseminin iki ana türü vardır:
Alfa talasemi
Beta talasemi
Bunların da hafif (taşıyıcı), orta ve ağır (majör) formları bulunur.
3- Beta talasemi nasıl ailesel geçiş gösterir?
Anne ve baba taşıyıcıysa;
Çocuğun hasta olma ihtimali %25,
Taşıyıcı olma ihtimali %50,
Sağlıklı olma ihtimali %25’tir.
Yani hastalık anne-babadan gen yoluyla geçer.
4-Talaseminin belirtileri nelerdir?
• Solukluk
• Halsizlik
• Çabuk yorulma
• İştahsızlık
• Büyüme geriliği
• İleri durumlarda yüz kemiklerinde değişiklik
5- Çocuğumda talasemi olabileceğini nasıl anlarım?
Çocuğunuzda:
• Sürekli solukluk
• Sık kan ihtiyacı
• Büyüme geriliği varsa
Bir doktora başvurup kan testi yaptırmanız gerekir.
6- Talasemi majör nasıl takip edilir?
Bu hastalar:
• Düzenli kan alır (genelde 3–4 haftada bir)
• Vücutta biriken demir için ilaç kullanırlar.
• Düzenli doktor kontrolüne giderler.
• Takip edilmezse ciddi organ sorunları gelişebilir.
7- Kimler talasemi taşıyıcısı olabilir?
• Ailesinde talasemi öyküsü olanlar
• Akdeniz bölgesinde yaşayanlar
• Hiçbir şikâyeti olmayan sağlıklı kişiler bile taşıyıcı olabilir.
8- Talasemi taşıyıcıları nasıl takip edilir?
Taşıyıcılar genelde tedaviye ihtiyaç duymaz. Fakat ;
Evlilik öncesi test yaptırmaları çok önemlidir.
Eşleri de taşıyıcıysa mutlaka doktora danışmalıdır.
9- Beta talasemi hastalığından nasıl korunulabilir?
Evlilik öncesi kan testi yaptırarak ve
Taşıyıcı çiftlerin bilinçli hareket etmesiyle
Bu hastalık önlenebilir bir hastalıktır.
10-Bu tarama testi için hangi hastaneye gitmeliyim?
Evlilik öncesi kan testi yaptırarak ve
Taşıyıcı çiftlerin bilinçli hareket etmesiyle
Bu hastalık önlenebilir bir hastalıktır.
Doç. Dr. Defne Ay Tuncel
Talasemi Federasyonu Genel Başkanı
Adana Şehir Hastanesi
Çocuk Hematoloji ve Onkolojisi Bilim Dalı,
Kan Transfüzyonu ve Pediatrik Kemik İliği Transplantasyonu Birim Sorumlusu